BLIK w codziennych przelewach bez mitów
Ktoś zapłacił za wspólną kolację. Ktoś inny kupił bilety na koncert dla całej paczki. W wakacje jedna osoba rezerwuje nocleg, a reszta później się rozlicza. Tak wygląda codzienność: szybkie decyzje, wspólne wydatki i jeszcze szybsze zwroty pieniędzy. Najczęściej BLIKIEM, bo to po prostu wygodne. Wraz z rosnącą popularnością przelewów na telefon, co jakiś czas w mediach pojawiają się nagłówki, że „skarbówka przygląda się przelewom BLIK”. Czy Urząd Skarbowy rzeczywiście może się nimi interesować? Wyjaśnimy to poniżej.
Jeden system, wspólne zasady
W Polsce wszyscy funkcjonujemy w tym samym systemie finansowym. Każda transakcja – niezależnie od tego, czy wykonana BLIKIEM, przelewem, czy kartą – jest częścią historii rachunku bankowego. To jednak nie oznacza, że ktoś przygląda się specyficznie pojedynczym przelewom zwrotnym za obiad czy bilety do kina.
BLIK to narzędzie płatnicze, które działa w ramach tego samego systemu bankowego, co inne formy przelewów. Z punktu widzenia przepisów istotny jest charakter transakcji, a nie sposób jej realizacji.
Kiedy transakcje mogą zostać skontrolowane?
Forma płatności nie ma znaczenia – liczy się charakter transakcji. Zwykłe rozliczenia za kolację, zwroty za bilety czy wspólny nocleg nie są ani przychodem, ani darowizną i same w sobie nie stanowią podstawy do kontroli – niezależnie od tego, czy zostały opłacone BLIKIEM, przelewem czy gotówką
– mówi Beata Kozłowska, Dyrektorka Departamentu Finansów PSP.
W Polsce jest otwartych ponad 40 mln rachunków osobistych. Państwo nie ma tylu urzędników, aby kontrolowali każdy rachunek, a co dopiero każdą transakcję. Dlatego organy korzystają z systemów zautomatyzowanych, które nastawione są na wyłapywanie przepływów faktycznie budzących najpoważniejsze podejrzenia. Tu znaczenie może mieć m.in. skala, częstotliwość i kontekst transakcji. Np. gdy na konto regularnie wpływają większe kwoty, gdy pojawia się powtarzalność przelewów od wielu osób albo gdy wysokość wpływów nie współgra z deklarowanymi dochodami – wtedy urząd może chcieć wyjaśnić sytuację. Uzyskanie przez urzędnika informacji dotyczących operacji na rachunku bankowym jest też obwarowane szeregiem wymogów wynikających z ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej i Ordynacji podatkowej. Nie jest tak, że każdy urzędnik skarbowy może w dowolnej chwili podejrzeć, co się dzieje na naszym rachunku bankowym.
Dlaczego temat stał się głośny w ostatnim czasie?
Możliwość analizowania przepływów finansowych istnieje od lat. To, co się zmieniło, to świadomość użytkowników i tempo obiegu informacji w mediach społecznościowych. Uproszczone komunikaty łatwo budzą niepokój, zwłaszcza gdy dotyczą pieniędzy.
W rzeczywistości system działa tak samo wobec wszystkich i nie wyróżnia jednej metody płatności. BLIK nie jest objęty „specjalnym nadzorem” na potrzeby podatkowe i podlega tym samym zasadom, które obowiązują cały system płatniczy.
Obowiązek zapłaty podatku od darowizn co do zasady jest wiążący niezależnie od sposobu, w jaki darowizna została przekazana osobie obdarowanej. Warto przy tym podkreślić, że darowizna jest typem umowy cywilnoprawnej, na podstawie której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Jeżeli zatem celem osoby zlecającej transakcję przelewu na telefon BLIK nie jest obdarowanie kogoś, lecz rozliczenie innego rodzaju, nie będziemy mieć do czynienia z darowizną jako czynnością prawną, z którą powiązany jest obowiązek zapłaty podatku
– komentuje Jerzy Mroczek – Dyrektor Departamentu Prawnego i Compliance PSP.
Warto przy tym zaznaczyć, iż nawet wówczas, gdy rzeczywiście intencją osoby przelewającej środki pieniężne jest chęć przekazania darowizny innej osobie, w ustawie od spadków i darowizn przewidziane są zwolnienia wyłączające obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu:
- I grupa podatkowa, która obejmuje najbliższą rodzinę, taką jak małżonkowie, rodzice, dzieci, wnuki, rodzeństwo, teściowie: 36 120 zł;
- II grupa podatkowa - rodzina, np. rodzeństwo rodziców, zstępnych rodzeństwa (np. dzieci siostry), małżonków rodzeństwa: 27 090 zł;
- III grupa podatkowa, która dotyczy pozostałych osób niespokrewnionych: 5 733 zł.
Zwykłe korzystanie z BLIKA – do rozliczeń, zwrotów kosztów czy dzielenia rachunku – nie powinno wiązać się ze szczególnym ryzykiem kontroli przez Urząd Skarbowy.
